3 De Watergraafsmeer
Korte beschrijving
Deze wandeling van een kleine 5 kilometer start bij het Muiderpoortstation. We passeren de oude Tuinwijck en de nieuwe Oostpoort. Vanaf de Ringdijk dalen we af in de ingepolderde Watergraafsmeer. Hier vind je achter elkaar drie groeiringen van de stad, met achtereenvolgens Nederlandse Art Nouveau, de Amsterdamse school en de na-oorlogse functionalistische bouwstijl.
Onder de spoordijk door komen we in Science Park, de universitaire campus voor natuurwetenschappen. Via de Ringdijk en de Indische buurt keren we weer terug naar het Muiderpoortstation.
Bij voormalige Gerardus Majellakerk 
is een leuk café-restaurant: Elixer.
Ga direct naar de routebeschrijving op RouteYou
Download de routebeschrijving in PDF
1 Muiderpoortstation
Het Muiderpoortstation is niet vanaf de doorgaande weg te benaderen, maar alleen via een binnenhof. Het gebouw is, net als het Amstelstation, getekend door de architect Herman Schelling (1888 – 1878), die zijn leven lang in dienst was van de NS en haar voorgangers. Het station werd in 1939 in gebruik genomen.
Twee jaar later transporteerde de Duitse bezetter vanuit dit nieuwe station veel Joodse Amsterdammers naar Westerbork . Ter herinnering daaraan staat op het pleintje een plaquette.
2 Tuinwijck
We komen nu langs de spoordijk in een piepklein buurtje wijkje dat Tuinwijck heet. Je bent gezegend als je hier in zo’n kleinschalig, rustig buurtje mag wonen. Maar de gemeente had er zijn oog op laten vallen en droomde van duurzaam en verdicht wonen vlak bij een station. Dat gevaar voor de huidige bewoners is voorlopig afgewend.
3 Oostpoort
De nieuwe wijk Oostpoort is gebouwd rondom de machinegebouwen van de Oostergasfabriek. Vroeger heette dit stuk stad de Polderwegbuurt. Het was een lekker rommeltje. De nieuwe buurt is tussen 2010 en 2015 gemaakt naar een plan van Sjoerd Soeters en kenmerkt zich door stedelijke kleinschaligheid, veel winkels en nauwe, kromme straten. Aan de noordzijde staan een sporthal en een muzieklaboratorium. Gezien de levendigheid op straat is het een succes. Sjoerd Soeters is ook wel bekend van Mariënburg in Nijmegen en de vernieuwing rond het station van Zaandam, met z’n, groene, quasi houten geveltjes.
4 De Watergraafsmeer
De Watergraafsmeer is in 1629 ingepolderd. Als je vanaf de Linneuskade zuidwaarts loopt dan daal je duidelijk enkele meters af. De polder was eeuwenlang leeg op een enkele boerderij en een buitenhuis na. Tot 1921 was Watergraafsmeer een zelfstandige gemeente.
Je kunt de groei van de wijk aan de bouwstijlen aflezen: de eerste groeiring zijn de elegante herenhuizen in de Linneusparkbuurt van rond 1900; daarna komen de riante Amsterdamse School woningen uit de jaren 1920 en dan Tuinstad Middenmeer uit de jaren 1950.
5 Linneusparkbuurt
De Linneusparkbuurt s 1900 aangelegd . Toen was in Europa de Jugendstil of Art Nouveau in zwang. Dat leverde fraaie architectuur op met vloeiende lijnen, glas in lood ramen met bloemmotieven en verschillende kleuren geglazuurd baksteen. In Nederland is de stijl minder uitbundig. Hier in de Linneusparkbuurt zie je leuke voorbeelden van Nederlandse Jugendstil. Bekijk de voordeuren maar stuk voor stuk.
Jammergenoeg is niet bekend wie de architecten zijn. Mogelijk zijn sommige panden van Hermannus Hendrikus Baanders (1849-1905), van wie een aantal bouwtekeningen in het Stadsarchief terug te vinden zijn.
6 Copernicusstaat
Op de hoek met de Copernicusstaat belanden we opeens in de Amsterdamse Schoolstijl. De woningen hier zijn in de jaren 1920 gebouwd, en hebben een strakke vormgeving. In plaats van de organische vormen van de Art Nouveau zie je geometrische vormen: hoeken, cilinders, vlakken, horizontale en vertikale accenten. De stijl gaat richting Art Deco. Het baksteen is monochroom en donker, de ramen relatief klein en met een ingenieuze indeling. Het zijn geen afzonderlijke huizen meer maar een heel blok in één. Ergens lijkt het op machinebouw.
We staan voor een blok van J.F. Staal, royale appartementen voor de middenklasse. Dezelfde Staal ontwierp later de Wolkenkrabber aan het Victorieplein (1939), met veel glas en staal.
7 Tuinstad Middenmeer
Tuinstad Middenmeer is in de jaren 1950 gebouwd door een commerciële projectontwikkelaar. De architecten waren Piet Zanstra (bekend van het geslaagde gebouw Aurora aan het begin van de Overtoom en het gesloopte Maupoleum) en J. van Schaik. Middenmeer is gebouwd volgens de principes van de moderne stedenbouw. De 31 blokken met een L of een I vorm, zijn zo geplaatst dat elke woning veel licht binnenkrijgt en frisse lucht door de straten en open ruimtes kan waaien. De brede stoepen en groene weiden nodigen uit om te spelen. De architectonische stijl is sober functionalisme: eenvormigheid, simpele raamindelingen, gevels met weinig reliëf. Maar soms zijn er versieringen te ontdekken, zoals de gevelstenen boven de entrees in sommige blokken. Misschien ontdek je meer esthetische elementen.
Op een oppervlakte van zo’n 17 hectare staan 1200 woningen.
8 Science Park
Het Science Park is de natuurwetenschappelijke campus van de Universiteit van Amsterdam. In het eerste decennium van de 21ste eeuw groeide de campus rond een paar faculteiten, met de bouw van studentenwoningen. Het gebied lijkt zonder plan ontwikkeld te zijn, met gebouwen, los over het terrein verstrooid.
Links springt meteen het Amsterdam College Center in het oog. Het gebouw van de bachelor opleiding in de Liberal Arts is een ontwerp van Mecanoo / Francine Houben. De gevel is van Cor-Ten staal. Even opgezocht op Wikipedia: Cortenstaal is een metaallegering, bestaande uit ijzer waaraan koper, fosfor, silicium, nikkel en chroom zijn toegevoegd. Het is weervast staal en de bruine roestkleur is het meest typische uiterlijke kenmerk.
Rechts zie je nog een oude boerderij, die tegenwoordig dienstdoet als café-restaurant: Polder. Rechts daarvan is Anna’s Tuin, een ruige en eetbare tuin, zeer aan te bevelen. Een wandeling door de tuin is facultatief en een kilometer langer.
9 Ringdijk
De Ringdijk is het verlengde van de Linnaeuskade en omkadert de oude Watergraafsmeer. Het is nu een belangrijke fietsroute naar IJburg.
Eind 20ste eeuw was dit nog echt buitengebied, nu staan er een stuk of wat buitenproportioneel grote woongebouwen aan. Eerst komen we de Keatoren tegen, ruim 150 vrije-sectorhuurwoningen, opgeleverd in 2016. Samos, ook wel de Tweeling genoemd, is opgeleverd in 2012, een complex met 87 woningen, bekleed met Braziliaanse leistenen. Tenslotte Milos, onder aan de dijk, met 108 woningen en eengeluidswerende huid van glaspanelen als de facetten van een prisma.
10 Gerardus Majellakerk
De Gerardus Majellakerk uit 1926 is een restant van het rijke Roomse leven. Het is een heel complex dat ooit een pastorie, een patronaat, een jongens- en een meisjesschool en een zusterhuis bevatte. Nu is in de kerk de concertzaal annex oefenruimte van het Nederlands Philharmonisch Orkest gevestigd.
Hier op de hoek vind je Elixer, voor een verdiende opfrisser.